„Dziecko o specyficznych potrzebach edukacyjnych”

Autyzm jest poważnym zaburzeniem rozwoju dziecka. Jego objawy pojawiają się przed ukończeniem przez dziecko trzeciego roku życia. W niektórych przypadkach pierwsze objawy mogą pojawić się jeszcze przed ukończeniem przez dziecko pierwszego roku życia.

Jest to zaburzenie neurorozwojowe, związane z nieprawidłową pracą mózgu. Autyzm może się objawiać w różny sposób u poszczególnych osób. Ale bez względu na indywidualną manifestację objawów, wszystkie osoby z autyzmem mają trudności w zakresie relacji społecznych, porozumiewania się, wyobraźni, sztywnością zachowań.  Trudności te mogą mieć różny stopień nasilenia. W efekcie niektóre osoby z autyzmem są bardzo głęboko zaburzone – nie potrafią nawiązywać kontaktów z innymi osobami, nie mówią i nie komunikują się w inny sposób (np. mimiką, gestami), mają dużo stereotypowych zachowań, manieryzmów ruchowych, podczas gdy u innych objawy są słabo nasilone i osoby te mogą prowadzić w miarę zwykłe życie. Dlatego w przypadku autyzmu często posługujemy się określeniem spektrum zaburzeń autystycznych (ASD). Autyzm jest zaburzeniem, które trwa całe życie. Oznacza to, że z autyzmu się „nie wyrasta”. Dzięki coraz skuteczniejszym metodom terapii w wielu przypadkach można uzyskać znacząca poprawę funkcjonowania dotkniętym nich osób.

Charakterystyczne cechy autyzmu:

 Społeczne zachowania

  • brak kontaktu wzrokowego;
  • brak gestów, słaba mimika, uboga postawa ciała;
  • nadmierny kontakt wzrokowy;
  • brak relacji z rówieśnikami, brak zainteresowania innymi dziećmi;
  • nieumiejętność nawiązywania relacji rówieśniczych, stanie z boku;
  • zabawa nieadekwatna do wieku;
  • dokuczanie dzieciom w celu zwrócenia ich uwagi;
  • brak budowania pola wspólnej uwagi;
  • nieumiejętność dostosowania zachowania do sytuacji;
  • brak rozumienia emocji innych osób.

 

Zaburzenia komunikacji:

  • zawsze opóźniony rozwój mowy;
  • brak umiejętności mowy do komunikacji;
  • natrętne zadawanie pytań;
  • powtarzanie dźwięków, wyrazów, zdań natychmiast po ich usłyszeniu, lub po pewnym czasie (echolalia: bezpośrednia, odroczona, funkcjonalna);
  • dziecko z autyzmem mówi o sobie w drugiej lub trzeciej osobie;
  • zaburzona jest struktura gramatyczna;
  • zaburzenie prozodii mowy;
  • zaburzenie prawidłowej modulacji mowy;
  • brak gestów.

 

Zaburzenia zabawy jako prawidłowy rozwój dziecka:

  • zainteresowanie pojedynczymi cechami przedmiotów a nie całym przedmiotem;
  • samo nauczy się czytać;
  • zainteresowanie znakami, cyframi, markami samochodów;
  • wybiórcza aktywność zabawy;
  • zainteresowanie dziwnymi przedmiotami;
  • silne przywiązanie do specyficznych, niefunkcjonalnych czynności rutynowych;
  • segregowanie przedmiotów;
  • domaganie się tych samych czynności, takiej samej kolejności;
  • układanie przedmiotów zawsze tak samo;
  • powtarzające się manieryzmy ruchowe (kręcenie się, kręcenie rękami);
  • zaburzenia sensoryczne:
  • nadwrażliwość na dźwięki,
  • brak reakcji na dźwięki, polecenia, imię,
  • zasłanianie uszu nawet na niewielkie dźwięki,
  • unikanie przebywania w większej grupie,
  • wpatrywanie się w źródło światła,
  • wirowanie wokół własnej osi,
  • unikanie dotyku i zabiegów pielęgnacyjnych,
  • brak czucia własnego ciała.

 

 

Zespół Aspergera jest potocznie określany jako łagodna odmiana autyzmu. Rzeczywiście jest to zaburzenie rozwojowe ze spektrum autyzmu i zalicza się do kategorii Rozległych (Całościowych) Zaburzeń Rozwoju. Głównymi kryteriami różnicującymi zespół Aspergera od autyzmu głębokiego są brak opóźnienia rozwoju mowy i innych istotnych jej zaburzeń uniemożliwiających logiczną komunikację, prawidłowy rozwój poznawczy.